TỔNG QUAN VỀ BỆNH CHÀM (ECZEMA)

Trong dân gian người ta gọi bệnh chàm eczema là bệnh chàm tổ đỉa , bệnh này làm cho tình trạng của da bị nổi mụn nước ngứa . Có thể do phản ứng với các tác nhân nội hoặc ngoại sinh , bệnh eczema có nguồn gốc từ Hy Lạp và bệnh được phát hiện từ thế kỷ thứ 2 trước công nguyên . 

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa. bệnh chàm eczema là bệnh chàm tổ đỉa , bệnh này làm cho tình trạng của da bị nổi mụn nước ngứa

Eczema là một trạng thái viêm lớp nông của da cấp tính hay mạn tính, tiến triển từng đợt hay tái phát, lâm sàng biểu hiện bằng đám mảng đỏ da, mụn n­ước và ngứa. Nguyên nhân gây bệnh rất phức tạp, do: nội giới, ngoại giới như­ng bao giờ cũng có vai trò thể địa dị ứng. Về mô học có hiện tư­ợng xốp bào (Spongiosis). Eczema là bệnh ngoài da phổ biến, là bệnh da ngứa điển hình, mạn tính hay tái phát, điều trị còn khó khăn.

1. Triệu chứng và diễn biến của bệnh:

Bệnh có diễn biến khá phức tạp , thường phát sinh trong quá trình phản ứng với dị nguyên trong cơ thể hoặc ở ngoài cơ thể . Đây là một bệnh viêm da cơ địa đặc biệt với tổn thương trên da là những mảng hồng ban , mụn nước thành đám và tái đi tái lại nhiều lần gây ra ngứa rất nhiều .

Bệnh tiến triển qua các giai đọan: Hồng ban, mụn nước, chảy nước, đóng vảy tiết, bong vảy và Lichen hóa.

2. Các thể lâm sàng

Eczema tiếp xúc (Contact eczema, contact dermatitis)

Bệnh có những tổn thương cơ bản về da đỏ , xung huyết , trên bề mặt thường có những mụn nước và hơi nề , nếu để thành mãn tính thì da sẽ bị khô và có vảy . Bệnh này thường xuất hiện ở vùng tiếp xúc hở , có thể nhìn rõ bệnh bằng mắt , muốn bệnh giảm thì nên dừng tiếp xúc với các vật có ảnh hưởng đến bệnh .

Eczema thể địa (Atopic dermatitis)

Đây là thể lâm sàng thường gặp nhất, liên quan nhiều đến yếu tố tự miễn, theo lứa tuổi lại có biểu hiện lâm sàng khác nhau:

Bệnh Eczema thể địa đối với trẻ sơ sinh : Bệnh thường sẽ cân đối 2 bên tạo thành hình cánh bướm , cũng có khi ở trên chán , trên bề mặt của bệnh thường có những tổn thương như có nhiều mụn nước , chảy dịch , dát đỏ hoặc đóng vảy . Bệnh này còn có tên gọi là bệnh chàm cánh bướm .

Ảnh minh họa. Eczema thể địa đối với trẻ sơ sinh , bệnh thường sẽ cân đối 2 bên tạo thành hình cánh bướm

Bệnh Eczema thể địa ở người lớn : Bệnh này có thể ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể , có tổn thương cơ bản là thành những đám mảng mụn nước , ngoài ra còn tiết dịch và đóng vảy . Tính đối xứng 2 bên ít hơn , các tổn thương thường là ở các nếp gấp lớn , bàn tay hoặc bàn chân …

Eczema thể đồng tiền (Nummular Eczema)

Thể này có đặc điểm đó là ban đầu sẽ là những đám đỏ tiết ra dịch , sẩn , có mụn nước , vảy tiết , vảy da và có hình tròn hoặc hình ovan giống với đồng tiền . Bệnh thường trú ở mặt duỗi của chi cẳng tay , chân , mu bàn chân , bàn tay …Nhiều người cho rằng bệnh eczema đồng tiền có thể là một phân thể của eczema thể địa , nhưng cũng có ý kiến cho rằng là eczema vi khuẩn .

Eczema da dầu (Seborrheic dermatitis)

Đây là bệnh  thường ở da đầu , có thể là ở lông mày , giữa mũi , quanh mũi …vi thể này thường có hiện tượng xốp bào , tổn thương là đám mảng đỏ trên có vảy , đôi khi còn xuất hiện vảy mỡ , bề mặt sần , giới hạn tương đối rõ và khô .

3. Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh

Nguyên nhân phức tạp nhiều khi khó hoặc không phát hiện đ­ược. Có thể do:

Nguyên nhân ngoại giới

Đây là nguyên nhân thường do các yếu tố hóa học , vật lý , thực vật và sinh học , những chất này nếu chạm vào da sẽ gây ra cảm ứng thành viêm da và eczema . Các hóa chất trong công nghiệp , trong gia đình hay dùng như cao su ,sơn , xi măng …hay nhiều yếu tố như : ánh sáng , thuốc bôi.. Ngoài ra còn một số bệnh ở da gây ngứa như nấm , ghẻ do bôi thuốc ko theo chỉ dẫn , chà xát nhiều …nếu cứ để tình trạng đấy có thể thành bệnh eczema thứ phát .

Ảnh minh họa. Bôi thuốc ko theo chỉ dẫn có thể thành bệnh eczema thứ phát

Nguyên nhân nội giới

Rối loạn chức phận nội tạng, rối loạn thần kinh, rối loạn nội tiết có thể là nguyên nhân trực tiếp hay gián tiếp gây bệnh Eczema

Phản ứng dị ứng

Bệnh này có phản ứng dị ứng được xếp vào kiểu mẫn cảm tế bào trì hoãn , các tế bào lympho có vai trò mang ký ức kháng nguyên . Nếu bệnh nhân có thể địa bị dị ứng thì cũng có liên quan đến phản ứng đặc biệt của cơ thể , và dù cho nguyên nhân nội giới hay ngoại giới đều như nhau . Theo Halpem và Coombs

4. Điều trị

Đông y chữa Eczema

Do phong phối hợp với nhiệt và thấp lúc đầu thấy hơi đỏ và ngứa và sau một thời gian ngắn nổi cục, mụn nước, chảy nước, đóng vảy, bong vảy và khỏi.

Các bài thuốc Đông y chữa Eczema, chia thành 2 thể:

Thấp nhiệt : 

Triệu chứng: Da hồng, đỏ ngứa,có mụn nước, loét, chảy nước vàng, mùa hanh khô, chảy máu tươi, để lâu ngày có thể gây viêm họng

Pháp trị: thanh nhiệt táo thấp Bài thuốc trị Chàm thấp nhiệt: Hoàng cầm: 12; Hoàng bá: 12; bạch tiễn bì: 12; Linh bì: 12; Hoạt thạch: 12; Khổ sâm: 12; Sinh địa: 20 Ngân hoa: 20; Thổ phục linh: 20; N hoàng bá: 12; Hoàng đằng: 8;

Ảnh minh họa. Bài thuốc đông y chữa bệnh eczema

Phong nhiệt

Triệu chứng: da hơi đỏ có mụn nước phát toàn thân, ngứa gãi chảy nước, ít loét

Pháp trị: Sơ phong thanh nhiệt, trừ thấp

Bài thuốc trị chàm phong nhiệt: Long đởm tả can thang gia giảm

Hoàng cầm: 8; Chi tử: 12; Qui đầu: 8; Sài hồ: 8; mộc thông: 8; Cam thảo: 2; sinh địa: 8; Trạch tả: 12; Sa tiền: 8; Thuyền thoái:6 Kinh giới: 12; X truật: 8;

Ngưu bàng: 12; Khổ sâm: 12; N hoàng bá: 8; long đởm thảo: 8

Thuốc dùng ngoài

Thuốc ngâm: Dùng Tô mộc, Kinh giới, H đằng sắc đặc ngâm chỗ tổn thương khi nước còn nóng. Hoặc hàng ngày tắm bằng nước lá tre

Châm cứu

Tuỳ vị trí cơ thể, chọn huyệt tại chỗ và lân cận. Chân: Tam âm giao, Dương lăng tuyền,…Toàn thân: Trừ phong: Hợp cốc Trừ thấp: Túc tam lý Hoạt huyết: Huyết hải

Đăng bởi: Admin

Gửi trả lời